Nauczyciel wspomagający w przedszkolu 2026/27 – kwalifikacje, pensum, zadania

Nauczyciel wspomagający w przedszkolu odgrywa ważną rolę w organizacji kształcenia dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Wspiera dziecko w codziennym funkcjonowaniu, pomaga mu uczestniczyć w zajęciach edukacyjnych i współpracuje z nauczycielem prowadzącym oraz specjalistami. Rola nauczyciela wspomagającego nie ogranicza się jednak do indywidualnej pracy z dzieckiem – obejmuje również współorganizowanie kształcenia specjalnego, dostosowywanie metod pracy i wsparcie nauczyciela prowadzącego w realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu.

Nauczyciel wspomagający to potoczna nazwa nauczyciela zatrudnionego dodatkowo w celu współorganizowania kształcenia. Formalnie jest to nauczyciel współorganizujący kształcenie. Przy organizowaniu jego pracy dyrektor musi rozstrzygnąć kilka kwestii: podstawę zatrudnienia nauczyciela wspomagającego, wymagane kwalifikacje, zakres obowiązków oraz wymiar godzin nauczyciela wspomagającego. Sam fakt, że dziecko posiadające orzeczenie uczęszcza do przedszkola, nie oznacza automatycznie obowiązku zatrudnienia nauczyciela na tym stanowisku.

Jakie kwalifikacje musi mieć nauczyciel wspomagający w roku szkolnym 2026/2027? W jakich sytuacjach przedszkole ma obowiązek zatrudnić taką osobę? Ile wynosi pensum nauczyciela wspomagającego i jakie zadania nauczyciela wspomagającego wynikają z przepisów? W poradniku wyjaśniamy również, jak wygląda praca nauczyciela wspomagającego, czym różni się jego rola od zadań pedagoga specjalnego i pomocy nauczyciela oraz jak powinna wyglądać dokumentacja nauczyciela wspomagającego.

Artykuł zawiera praktyczne wskazówki dotyczące zatrudniania nauczyciela wspomagającego w roku szkolnym 2026/2027, zestawienie najważniejszych ról oraz checklistę dla dyrektora w formacie PDF. Stan prawny i źródła sprawdzono na 13 listopada 2026 r. Przed podjęciem decyzji kadrowej należy uwzględnić aktualne przepisy, wymagania kwalifikacyjne dla nauczycieli, dokumenty potwierdzające kwalifikacje oraz indywidualną sytuację placówki.

Spis treści

Kim jest nauczyciel wspomagający w przedszkolu i na czym polega współorganizowanie kształcenia?

Nauczyciel wspomagający w przedszkolu, formalnie określany jako nauczyciel współorganizujący kształcenie, uczestniczy w organizowaniu edukacji dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Jego rola nie polega na pełnieniu funkcji prywatnego opiekuna przypisanego automatycznie do jednego dziecka. Nauczyciel współorganizujący kształcenie współpracuje z nauczycielem prowadzącym, specjalistami oraz pozostałymi członkami zespołu nauczycieli i specjalistów. Wspólnie planują oni działania, które umożliwiają dzieciom udział w zajęciach, zabawach i codziennym życiu grupy.

Współorganizowanie kształcenia specjalnego oznacza wspólne planowanie i realizowanie procesu edukacyjnego z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb i możliwości dzieci. Nauczyciel wspomagający pomaga dostosowywać metody pracy, materiały dydaktyczne i sposób przekazywania poleceń. Wsparcie nauczyciela wspomagającego może obejmować również przygotowanie dziecka do udziału w zabawie zespołowej, ułatwianie kontaktów z rówieśnikami czy wspieranie samodzielności podczas codziennych czynności.

W praktyce nauczyciel wspomagający wspiera dziecko w taki sposób, aby mogło jak najpełniej uczestniczyć w życiu grupy. Nie powinno to oznaczać stałego wyręczania dziecka ani automatycznego wyprowadzania go z zajęć. Zakres pomocy nauczyciela wspomagającego powinien wynikać z rozpoznanych potrzeb, zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego oraz ustaleń dotyczących organizacji pracy przedszkola.

Warto pamiętać, że nauczyciel współorganizujący kształcenie nie zastępuje nauczyciela wychowania przedszkolnego. Obaj nauczyciele współpracują przy prowadzeniu zajęć edukacyjnych i realizacji działań wychowawczych, a podział zadań powinien uwzględniać ich kompetencje oraz potrzeby dzieci. Rola nauczyciela wspomagającego obejmuje także współpracę ze specjalistami i rodzicami, aby zapewnić spójne wsparcie w przedszkolu i poza nim.

W dokumentach kadrowych i organizacyjnych należy stosować nazwę stanowiska odpowiadającą podstawie zatrudnienia, czyli nauczyciel współorganizujący kształcenie. Określenie „nauczyciel wspomagający” jest powszechnie używane i przydatne przy wyszukiwaniu informacji, ale samo w sobie nie określa zakresu obowiązków, wymaganych kwalifikacji ani pensum nauczyciela wspomagającego. Te kwestie wynikają z odpowiednich przepisów oraz organizacji pracy konkretnej placówki.

Kiedy organizuje się dodatkowe zatrudnienie?

Zasady dodatkowego zatrudnienia określa § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Przepis rozróżnia kilka sytuacji, w zależności od rodzaju placówki, oddziału oraz niepełnosprawności wskazanej w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

1. Zatrudnienie w przedszkolu integracyjnym i oddziale integracyjnym

W przedszkolach integracyjnych oraz przedszkolach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi zatrudnia się dodatkowo nauczycieli posiadających kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej. Ich zadaniem jest współorganizowanie kształcenia integracyjnego oraz realizacja zaleceń zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego.

W tym przypadku zatrudnienie nauczyciela wspomagającego wynika bezpośrednio z przepisów. Nie jest uzależnione od uzyskania dodatkowej zgody organu prowadzącego.

2. Zatrudnienie w przedszkolu ogólnodostępnym – autyzm i niepełnosprawności sprzężone

Inne zasady dotyczą przedszkoli ogólnodostępnych, do których uczęszczają dzieci posiadające orzeczenie wydane ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera, lub niepełnosprawności sprzężone.

W takiej sytuacji przepisy nakładają obowiązek dodatkowego zatrudnienia kadry. Dyrektor może zatrudnić:

  • nauczyciela posiadającego kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej w celu współorganizowania kształcenia;

  • specjalistę;

  • pomoc nauczyciela.

Wybór rozwiązania powinien uwzględniać zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Nie oznacza to, że pomoc nauczyciela może automatycznie zastąpić nauczyciela współorganizującego, jeżeli potrzeby dziecka wymagają wsparcia pedagogicznego.

3. Zatrudnienie w przedszkolu ogólnodostępnym – inne niepełnosprawności

Jeżeli dziecko posiada orzeczenie wydane ze względu na inną niepełnosprawność niż autyzm lub niepełnosprawności sprzężone, dodatkowe zatrudnienie nauczyciela z kwalifikacjami z zakresu pedagogiki specjalnej, specjalisty lub pomocy nauczyciela jest możliwe za zgodą organu prowadzącego.

Podobna zasada dotyczy dzieci z orzeczeniem wydanym ze względu na niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem społecznym. W tym przypadku dyrektor powinien przeanalizować zalecenia orzeczenia i potrzeby dziecka, a następnie wystąpić o zgodę na dodatkowe zatrudnienie.

4. Zatrudnienie w przedszkolu specjalnym i oddziale specjalnym

Odrębne zasady dotyczą przedszkoli specjalnych oraz przedszkoli ogólnodostępnych z oddziałami specjalnymi. W przypadku dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, niepełnosprawnością ruchową, w tym afazją, autyzmem lub niepełnosprawnościami sprzężonymi, przepisy przewidują dodatkowe zatrudnienie pomocy nauczyciela.

W przypadku innych niepełnosprawności dodatkowe zatrudnienie pomocy nauczyciela jest możliwe za zgodą organu prowadzącego.

Czy każde orzeczenie oznacza obowiązek zatrudnienia nauczyciela wspomagającego?

Nie. Sam fakt, że dziecko ma orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, nie oznacza automatycznie, że przedszkole musi zatrudnić nauczyciela współorganizującego kształcenie na pełny etat.

Obowiązek zatrudnienia nauczyciela lub innego pracownika zależy od rodzaju placówki, rodzaju niepełnosprawności oraz właściwego przepisu § 7 rozporządzenia. Dyrektor musi również uwzględnić zalecenia zawarte w orzeczeniu i indywidualne potrzeby dziecka.

Warto przy tym odróżnić orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego od opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej. Opinia może stanowić podstawę do organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, ale sama nie uruchamia obowiązków kadrowych określonych w § 7 rozporządzenia.

Jak sprawdzić kwalifikacje w roku 2026/27?

Wymagania kwalifikacyjne dla nauczycieli współorganizujących kształcenie określa przede wszystkim § 35 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. z 2023 r. poz. 2102 z późn. zm.). Przepis wskazuje kilka ścieżek uzyskania kwalifikacji, zależnych od poziomu i kierunku ukończonych studiów, standardu kształcenia, przygotowania pedagogicznego oraz dodatkowego wykształcenia z zakresu pedagogiki specjalnej.

Jedną z możliwości jest ukończenie jednolitych studiów magisterskich na kierunku pedagogika specjalna, prowadzonych zgodnie z nowym standardem kształcenia, wraz z przygotowaniem pedagogicznym. Rozporządzenie przewiduje również inne rozwiązania, m.in. studia w określonych zakresach pedagogiki specjalnej, a także połączenie wykształcenia nauczycielskiego z ukończeniem studiów podyplomowych lub kursu kwalifikacyjnego z pedagogiki specjalnej.

Osobne ścieżki dotyczą osób, które ukończyły studia według wcześniejszych standardów kształcenia. Dlatego zatrudnienie nauczyciela z kwalifikacjami wymaga sprawdzenia nie tylko nazwy ukończonego kierunku, ale również daty rozpoczęcia i ukończenia studiów, poziomu wykształcenia oraz dokumentów potwierdzających przygotowanie pedagogiczne. Sam certyfikat ukończenia kursu nie przesądza jeszcze o uzyskaniu uprawnień do zajmowania stanowiska nauczyciela współorganizującego kształcenie.

Istotna jest również nowelizacja rozporządzenia z 8 sierpnia 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1111), która zmieniła m.in. § 35 pkt 7, dotyczący osób posiadających kwalifikacje nauczycielskie i uzupełniających je kształceniem z zakresu pedagogiki specjalnej. Kolejna nowelizacja z 19 sierpnia 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 1126), obowiązująca od 1 września 2026 r., wprowadziła zmiany dotyczące innych obszarów kwalifikacji nauczycielskich, nie zmieniając § 35.

Jakie dokumenty powinien sprawdzić dyrektor?

Przed zatrudnieniem kandydata warto przeanalizować:

  • dyplom ukończenia studiów wyższych wraz z informacją o kierunku i poziomie wykształcenia;

  • suplement do dyplomu lub inny dokument uczelni potwierdzający przebieg kształcenia;

  • dokument potwierdzający przygotowanie pedagogiczne;

  • świadectwa ukończenia studiów podyplomowych lub kursów kwalifikacyjnych z pedagogiki specjalnej, jeśli dana ścieżka ich wymaga.

Dopiero zestawienie tych dokumentów z odpowiednim punktem § 35 pozwala ocenić, czy kandydat spełnia wymagania kwalifikacyjne. Warto pamiętać, że kwalifikacje nauczyciela wspomagającego i kwalifikacje nauczyciela wychowania przedszkolnego to odrębne zagadnienia. Nie każda osoba posiadająca kwalifikacje nauczyciela przedszkola automatycznie może zostać nauczycielem wspomagającym.

Czy kwalifikacje do współorganizowania kształcenia uprawniają do prowadzenia zajęć rewalidacyjnych?

Nie zawsze. Dyrektor powinien osobno zweryfikować kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela współorganizującego kształcenie oraz uprawnienia do prowadzenia dodatkowych zajęć. Samo ukończenie pedagogiki specjalnej nie oznacza automatycznie możliwości prowadzenia wszystkich zajęć specjalistycznych. W przypadku zajęć rewalidacyjnych należy uwzględnić wymagania określone w § 33 rozporządzenia kwalifikacyjnego oraz zakres zajęć wynikający z potrzeb i niepełnosprawności dziecka.

Jeżeli dokumenty kandydata nie pozwalają jednoznacznie potwierdzić kwalifikacji, dyrektor może zwrócić się do uczelni o dodatkowe informacje dotyczące programu studiów, uzyskanego przygotowania pedagogicznego lub zakresu kształcenia.

Pensum nauczyciela wspomagającego – kiedy obowiązuje 20 godzin tygodniowo?

Wymiar godzin nauczyciela wspomagającego zależy od rodzaju zatrudnienia i podstawy prawnej. Zgodnie z art. 42 ust. 3 tabeli, lp. 12 Karty Nauczyciela, pensum nauczyciela wspomagającego wynosi 20 godzin tygodniowo, jeżeli nauczyciel posiada kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej i jest zatrudniony dodatkowo w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego lub kształcenia uczniów z niepełnosprawnościami, niedostosowanych społecznie albo zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

Nie jest to jednak uniwersalny wymiar czasu pracy każdej osoby określanej jako nauczyciel wspomagający. Przed ustaleniem pensum dyrektor powinien sprawdzić podstawę zatrudnienia, stanowisko oraz zakres powierzonych obowiązków. Warto również pamiętać, że wymiar 20 godzin dotyczy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć na stanowisku objętym wskazanym przepisem.

Czy 20 godzin pensum oznacza cały tydzień pracy?

Nie. Pensum określa tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z dziećmi lub na ich rzecz. Nie obejmuje wszystkich obowiązków zawodowych nauczyciela.

Zgodnie z art. 42 Karty Nauczyciela pełny czas pracy nauczyciela nie może przekraczać 40 godzin tygodniowo. Oprócz zajęć realizowanych w ramach pensum praca nauczyciela wspomagającego obejmuje również inne czynności wynikające z zadań statutowych przedszkola, przygotowanie do zajęć, samokształcenie i doskonalenie zawodowe. Dlatego 20 godzin pensum nie oznacza ani 20 godzin całkowitej pracy, ani czasu obecności dziecka w przedszkolu. Przy planowaniu organizacji pracy placówki dyrektor powinien uwzględnić oba zakresy obowiązków.

Czy rodzaj przedszkola wpływa na pensum nauczyciela wspomagającego?

Przy ustalaniu pensum nauczyciela wspomagającego należy uwzględnić nie tylko rodzaj stanowiska, ale również status prawny placówki i podstawę zatrudnienia. W przedszkolach samorządowych zastosowanie mają odpowiednie przepisy Karty Nauczyciela. Inaczej może wyglądać sytuacja w przedszkolach niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez podmioty inne niż jednostki samorządu terytorialnego.

W takich przypadkach dyrektor powinien sprawdzić zakres stosowania Karty Nauczyciela, w szczególności art. 1 i art. 91b, a także rodzaj zawartej umowy. Nie można automatycznie przyjmować, że art. 42 i określone w nim 20-godzinne pensum obowiązują w każdej placówce. Organizacja czasu pracy musi być zgodna z właściwymi przepisami prawa pracy. Nie zmienia to jednak wymagań kwalifikacyjnych, jakie musi spełniać osoba zatrudniana na stanowisku nauczyciela współorganizującego kształcenie.

Jak ustalić pensum przy łączeniu stanowisk?

Zdarza się, że jedna osoba wykonuje w przedszkolu obowiązki przypisane do kilku stanowisk, dla których przewidziano różny tygodniowy wymiar zajęć. W takiej sytuacji nie można po prostu wybrać jednego, korzystniejszego pensum. Jeżeli do zatrudnienia ma zastosowanie Karta Nauczyciela, należy uwzględnić zasady określone w art. 42 ust. 5c, dotyczące łączenia obowiązkowego wymiaru zajęć.

Przed przygotowaniem przydziału godzin dyrektor powinien ustalić rzeczywisty zakres obowiązków, udział poszczególnych stanowisk w wymiarze etatu oraz właściwy sposób rozliczania pensum. Ważne jest również rozróżnienie stanowiska nauczyciela współorganizującego kształcenie od stanowiska pedagoga specjalnego. Są to odrębne funkcje, a wymiar ich obowiązkowych zajęć może podlegać innym zasadom.

Prawidłowe ustalenie wymiaru godzin nauczyciela wspomagającego pozwala uniknąć błędów w arkuszu organizacyjnym, przydziale obowiązków i rozliczaniu czasu pracy.

Nauczyciel wspomagający, pedagog specjalny i pomoc nauczyciela – trzy role, których nie warto mylić

W organizacji kształcenia dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w przedszkolu uczestniczą różne osoby, których zadania i odpowiedzialność nie są takie same. Nauczyciel współorganizujący kształcenie, pedagog specjalny i pomoc nauczyciela pełnią odrębne funkcje. Dlatego przy planowaniu zatrudnienia nauczyciela wspomagającego oraz pozostałych pracowników dyrektor powinien uwzględnić zakres ich obowiązków, wymagane kwalifikacje i sposób organizacji pracy.

Obszar

Nauczyciel współorganizujący kształcenie

Pedagog specjalny

Pomoc nauczyciela

Charakter roli

Stanowisko nauczycielskie związane ze współorganizowaniem kształcenia

Nauczyciel specjalista realizujący zadania z zakresu pedagogiki specjalnej

Stanowisko wspierające, odrębne od stanowiska nauczyciela

Główny zakres zadań

Wspólne prowadzenie zajęć, dostosowywanie metod pracy i wspieranie udziału dzieci w edukacji

Rozpoznawanie potrzeb i barier, współpraca z nauczycielami, udzielanie wsparcia w ramach powierzonych zadań

Wsparcie opiekuńcze i organizacyjne zgodnie z przydzielonym zakresem obowiązków

Kwalifikacje

Weryfikowane na podstawie § 35 rozporządzenia kwalifikacyjnego oraz wymagań dotyczących powierzonych zajęć

Odrębna weryfikacja wymagań kwalifikacyjnych dla pedagoga specjalnego

Wymagania właściwe dla stanowiska; brak automatycznych uprawnień nauczycielskich

Dokumentacja

Dokumentowanie własnych działań i udziału w ustaleniach zespołu

Dokumentowanie realizowanych zadań specjalisty i współpracy zespołowej

Przekazywanie informacji zgodnie z zakresem obowiązków i zasadami placówki

Czego nie zakładać?

Wyłącznej opieki nad jednym dzieckiem ani automatycznych uprawnień do prowadzenia każdej terapii

Automatycznego zastępowania nauczyciela współorganizującego kształcenie

Samodzielnego prowadzenia zajęć nauczycielskich lub terapii

Czy jedna osoba może pełnić kilka funkcji?

Jedna osoba może posiadać kwalifikacje wymagane do pracy na różnych stanowiskach, ale samo posiadanie kilku dyplomów nie oznacza, że obowiązki poszczególnych funkcji można dowolnie łączyć. Dyrektor powinien określić, w jakiej roli pracownik wykonuje konkretne zadania, jaki jest wymiar powierzonych obowiązków i w jaki sposób dokumentuje swoją pracę.

Ma to znaczenie również przy ustalaniu pensum, organizacji zastępstw i prowadzeniu dokumentacji nauczyciela wspomagającego oraz pozostałych specjalistów. Pomoc nauczyciela wspomagającego nie jest tym samym co praca nauczyciela współorganizującego kształcenie. Podobnie pedagog specjalny realizuje zadania wynikające z odrębnego zakresu obowiązków.

Prawidłowe rozdzielenie tych ról ułatwia organizację pracy przedszkola, pozwala uniknąć niejasności kadrowych i zapewnia dzieciom wsparcie odpowiadające ich rzeczywistym potrzebom.

Współpraca z wychowawcą, dyrektorem i specjalistami

Przed rozpoczęciem współpracy warto uzgodnić sposób planowania zajęć, podział działań w grupie oraz zasady przekazywania obserwacji. Nauczyciel współorganizujący kształcenie i nauczyciel prowadzący powinni wiedzieć, kto przedstawia instrukcję, kto dostosowuje materiały i jak stopniowo ograniczać podpowiedzi, gdy dziecko staje się bardziej samodzielne. Dzięki temu wsparcie nauczyciela wspomagającego jest spójne z działaniami całego zespołu nauczycieli i specjalistów, a nie zależy wyłącznie od improwizacji podczas zajęć. Jest to szczególnie ważne, gdy dziecko ma specjalne potrzeby edukacyjne i korzysta z różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Przykładowo, przed zabawą konstrukcyjną nauczyciel prowadzący i nauczyciel wspomagający mogą ustalić cel wspólnej pracy oraz dwie możliwe role dziecka. Po zajęciach omawiają, z jakiego wsparcia skorzystało ono podczas aktywności i co warto zmienić przy kolejnym zadaniu. Takie działania pokazują, jak w praktyce wygląda rola nauczyciela wspomagającego oraz współorganizowanie kształcenia specjalnego. To fikcyjny przykład organizacyjny, a nie gotowe zalecenie dla każdego dziecka. Praktyka nauczyciela wspomagającego powinna uwzględniać sposób komunikowania się dziecka, jego preferencje oraz ustalenia zespołu. Nauczyciel wspomagający wspiera samodzielność dziecka, a jego pomoc powinna być dostosowana do aktualnych potrzeb, nie zaś zastępować jego własną aktywność.

Ważnym elementem współpracy jest również dokumentacja nauczyciela wspomagającego. Nauczyciel wspomagający dokumentuje istotne obserwacje i ustalenia zgodnie z zasadami przyjętymi w placówce. Informacje mogą być odnotowywane m.in. w dzienniku nauczyciela wspomagającego, jeśli taki sposób dokumentowania został przyjęty w organizacji pracy przedszkola. Powinny dotyczyć przebiegu udzielanego wsparcia, zaobserwowanych postępów oraz trudności, które wymagają omówienia z pozostałymi członkami zespołu.

Dyrektor odpowiada za właściwą organizację pracy przedszkola: spójny przydział obowiązków, zasady wymiany informacji, zastępstw i prowadzenia dokumentacji. Plan powinien uwzględniać rzeczywisty wymiar godzin nauczyciela wspomagającego, pensum nauczyciela wspomagającego oraz zadania pozostałych specjalistów. Nie należy układać go tak, jakby ta sama osoba mogła jednocześnie prowadzić zajęcia specjalistyczne poza grupą i współorganizować w niej aktywność. Trzeba również pamiętać, że praca nauczyciela wspomagającego obejmuje współpracę z nauczycielami i specjalistami, a nie tylko bezpośrednie towarzyszenie dziecku podczas zajęć edukacyjnych. Jeśli zmieniają się potrzeby dziecka, dyrektor i zespół powinni ponownie przeanalizować organizację wsparcia, zamiast jedynie dopisywać kolejne obowiązki do dotychczasowego grafiku.

WOPFU, IPET i zapisy codziennej pracy

Wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia (WOPFU) oraz indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny (IPET) są opracowywane przez zespół nauczycieli i specjalistów pracujących z dzieckiem. Nauczyciel współorganizujący kształcenie wnosi do tych dokumentów obserwacje z codziennego uczestnictwa dziecka w zajęciach, informacje o jego postępach, trudnościach oraz skuteczności zastosowanych rozwiązań. Jego rola nauczyciela wspomagającego polega na współpracy z zespołem i udziale w planowaniu oraz realizacji wsparcia. Nie oznacza to automatycznego przejęcia całego autorstwa i odpowiedzialności za dokumenty tylko dlatego, że jest nazywany „wspomagającym”.

Przepisy określają również zasady koordynowania pracy zespołu, opracowywania dokumentacji oraz udziału rodziców w tym procesie. Osobę koordynującą pracę zespołu i sposób obiegu dokumentów należy ustalić zgodnie z obowiązującymi regulacjami. Dokumentacja nauczyciela wspomagającego powinna odzwierciedlać rzeczywiste działania podejmowane w ramach współorganizowania kształcenia specjalnego. Warto uwzględniać w niej istotne obserwacje, zastosowane formy pomocy oraz informacje o funkcjonowaniu dziecka podczas zajęć.

W codziennej pracy nauczyciel wspomagający dokumentuje wykonane czynności, a nie tylko zaplanowane działania. Dziennik nauczyciela wspomagającego powinien zawierać konkretne informacje o przebiegu pracy i udzielonym wsparciu. Nie należy zastępować zapisów wynikających z IPET zbiorem tematów zajęć ani kopiować całych opinii i orzeczeń do każdej notatki. Dokumentacja powinna być rzeczowa, czytelna i zgodna z zasadami przyjętymi w placówce. Więcej o rozdzieleniu obserwacji i oceny funkcjonowania dziecka można przeczytać w poradniku WOPFU w przedszkolu.

Checklista dyrektora przed zatwierdzeniem organizacji

Sprawdź podstawę dodatkowego zatrudnienia i zalecenia orzeczenia, właściwą ścieżkę kwalifikacji, zakres zajęć, zasady czasu pracy oraz spójność przydziału z organizacją wsparcia. Następnie ustal współpracę nauczycieli, odpowiedzialność w zespole, dokumentowanie i termin oceny użyteczności przyjętych rozwiązań. Każda niejasność powinna mieć właściciela i termin wyjaśnienia.

W PDF znajdziesz tabelę ról i miejsce na odnotowanie wyniku kontroli. Materiał nie zawiera formularza z danymi dziecka ani automatycznej decyzji kadrowej. Przydaje się podczas rozmowy dyrektora z osobą odpowiedzialną za kadry i organizację pomocy. Wypełniony egzemplarz przechowuj zgodnie z zasadami placówki.

-> Role i checklista dla dyrektora

Dokumentacja elektroniczna jako narzędzie pracy

Spójna i prawidłowo prowadzona dokumentacja nauczyciela wspomagającego ułatwia przekazywanie informacji między uprawnionymi osobami oraz monitorowanie postępów dziecka. W codziennej pracy pomocny może być dziennik elektroniczny, który pozwala uporządkować zapisy dotyczące realizowanych działań, zajęć i dodatkowych czynności specjalistów. Publiczny opis dziennika elektronicznego Kidplace wskazuje na dostępność dzienników specjalistycznych, możliwość odnotowywania dodatkowych czynności specjalisty oraz przypisywania dzienników poszczególnym nauczycielom.

Takie rozwiązania wspierają organizację pracy przedszkola i ułatwiają prowadzenie dokumentacji przez nauczyciela współorganizującego kształcenie oraz pozostałych specjalistów. Warto jednak pamiętać, że system elektroniczny jest narzędziem organizacyjnym – nie ustala za dyrektora kwalifikacji nauczycieli, pensum ani zakresu ich obowiązków. Dokumentacja nauczyciela wspomagającego powinna być prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami przyjętymi w placówce.

Podczas prezentacji systemu warto pokazać rzeczywisty model pracy przedszkola i sprawdzić, które dzienniki odpowiadają potrzebom zespołu nauczycieli i specjalistów. Należy zweryfikować dostępne pola, uprawnienia użytkowników, sposób wprowadzania i korygowania zapisów oraz możliwość przygotowania wymaganych wydruków. Dopiero taka analiza pozwala ocenić, czy konfiguracja systemu odpowiada organizacji pracy konkretnej placówki. Informacje o możliwościach wdrożenia rozwiązania można znaleźć w ofercie dla przedszkoli publicznych i gmin.

 

Źródło:

  1. Kwalifikacje wymagane od nauczycieli: Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. z 2023 r. poz. 2102), w szczególności § 33 i § 35, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:

  2. Karta Nauczyciela: ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 515), w szczególności art. 1, 42 i 91b. Pomocniczo wykorzystano tekst ujednolicony Karty Nauczyciela opublikowany przez Sejm 4 września 2026 r..

  3. Organizacja kształcenia specjalnego: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 1309), w szczególności § 6–7.

FAQ

Nie są to zamienne nazwy stanowisk. Nauczyciel współorganizujący kształcenie i pedagog specjalny mogą współpracować przy wspieraniu dziecka, ale ich zakres obowiązków, wymagania kwalifikacyjne oraz zasady zatrudnienia są różne. Rola nauczyciela wspomagającego koncentruje się na współorganizowaniu kształcenia specjalnego, natomiast pedagog specjalny realizuje zadania wynikające z przypisanych mu obowiązków. Posiadanie kwalifikacji do obu ról nie zwalnia dyrektora z konieczności właściwego określenia stanowiska i organizacji pracy.

Nie w każdej sytuacji. 20 godzin wskazuje Karta Nauczyciela dla stanowiska wymienionego w art. 42 ust. 3 lp. 12. Przed ustaleniem pensum nauczyciela wspomagającego trzeba potwierdzić zakres stosowania ustawy oraz rodzaj przydzielonych obowiązków. Przy zatrudnieniu w placówce niepublicznej lub łączeniu stanowisk nie należy automatycznie przyjmować tej samej liczby godzin. Warto również odróżnić pensum nauczyciela wspomagającego od wymiaru etatu i czasu pracy.

Nie. Wymagania kwalifikacyjne dla nauczycieli zależą od konkretnej ścieżki określonej w przepisach, wyjściowego wykształcenia, przygotowania pedagogicznego oraz rodzaju ukończonego kształcenia. Krótkie szkolenie z pedagogiki specjalnej nie jest automatycznie kursem kwalifikacyjnym. Przed zatrudnieniem nauczyciela dyrektor powinien zweryfikować dokumenty potwierdzające kwalifikacje w odniesieniu do planowanego stanowiska.

Tak, pod warunkiem że posiada odpowiednie kwalifikacje do prowadzenia konkretnych zajęć i otrzymał takie zadania w ramach organizacji pracy. Samo zatrudnienie do współorganizowania kształcenia specjalnego nie oznacza automatycznego uzyskania uprawnień do prowadzenia wszystkich form rewalidacji. Zakres obowiązków oraz kwalifikacje należy rozpatrywać osobno.

Nie można przyjąć takiej uniwersalnej zasady. Obowiązek zatrudnienia nauczyciela współorganizującego kształcenie zależy od rodzaju placówki, oddziału, przepisów dotyczących organizowania kształcenia specjalnego oraz potrzeb wynikających z orzeczenia. W przypadku przedszkola ogólnodostępnego, integracyjnego i specjalnego mogą obowiązywać różne zasady organizacji dodatkowego wsparcia. Nie należy utożsamiać zatrudnienia nauczyciela z automatycznym przydzieleniem jednego etatu wyłącznie do jednego dziecka.